Home Repertoire Franz Kafka

Franz Kafka

 

k_s_k1_large lowres

De twintigste eeuw heeft geen schrijver gekend, die met zulke eenvoudige, tegelijk raadselachtige en lucide beelden het menselijk bestaan heeft doorgelicht als Franz Kafka (1883-1924). Het vaderlijk oordeel, het proces, de gedaanteverwisseling, de foltermachine, de Chinese Muur en de keizer, de plattelandsdokter, de hongerkunstenaar, Jozefine en het muizenvolk: al deze beelden zijn volstrekt verrassend en staan schijnbaar los van iedere maatschappelijke realiteit; velen lezen daarom Kafka’s werk uitsluitend ‘tijd- en ruimteloos’. Intussen is heel Kafka’s oeuvre hecht verankerd in zijn eigen tijds- en persoonlijke omstandigheden, zowel als zijn levensbeschouwelijke opvattingen. Inzicht hierin kan veel verhelderen en biedt op zijn minst extra dimensies aan dit oeuvre, dat de lezer tegelijk zo op zichzelf terugwerpt dat het wel “de Rohrschach-test van de literatuur” is genoemd. Mijn lezingen over Kafka’s werk worden dan ook als erg verrassend ervaren; men leert als het ware met nieuwe ogen lezen.

 

Onderwerpen van mijn lezingen/cursussen

à Werken:
de drie romans: Amerika (Der Verschollene), 
Der Prozeß
Das Schloß
verhalen, o.a.: Das Urteil 
Die Verwandlung 
In der Strafkolonie 
Ein Landarzt
Vor dem Gesetz
Eine kaiserliche Botschaft 
Ein Bericht für eine Akademie
Ein Hungerkünstler 
Josefine, die Sängerin oder Das Volk der Mäuse
Beim Bau der chinesischen Mauer
levensdocumenten:  Brief an den Vater
Tagebücher 
Er-Aufzeichnungen
Briefe an Felice
Briefe an Milena
literaire testamenten aan Max Brod

à Achtergronden, o.a.:
sociaal-politiek en intellectueel klimaat in Praag rond 1900
Tsjechisch nationalisme versus het Oostenrijks-Hongaars gezag
Victoriaanse moraal en de dieptepsychologie van Sigmund Freud
Midden-Europees jodendom: assimilatie, identiteit, antisemitisme
Cultuurzionisme, de Kabbala, Chassidische vertellingen
religieuze en existentiële crisis van de moderne mens (Friedrich Nietzsche)
(Praags) Expressionisme: subjectivistische visie en techniek

à Franz Kafka biografisch, o.a.:
enige zoon in middenstandsgezin tijdens de ‘Gründerzeit’
Joods gymnasiast en rechtenstudent
employée van de Arbeiter-Unfall-Versicherungs-Anstalt
‚manoeuvre-leven‘ tussen werken en schrijven
Kafka en de vrouwen (o.a. Felice Bauer, Milena Jesenskà, Dora Dymant)
het Praags intellectuelenmilieu, vriendschap met o.a. Max Brod
tuberculose